Vincent van Gogh

Vincent van Gogh werd geboren op 30 maart 1853. Hij had een 4 jaar jongere broer Theo. De briefwisseling tussen de twee broers geeft veel informatie over het leven van Vincent van Gogh.

Om het leven en werk van Vincent van Gogh op zijn waarde te kunnen schatten, moet je, astrologisch gezien, naast zijn geboortehoroscoop en de progressies, ook kijken maar zijn prenatale planeetaspecten.

Levensloop

Vincent van Gogh werd op 30 maart 1853 geboren in het gezin van een predikant. Er was één jaar voor zijn geboorte ook een jongetje geboren, dat korte tijd later overleed. De jeugd van Vincent werd door dit sterfgeval bepaald. Zo ging hij regelmatig naar het graf van zijn overleden broertje.

Toen Vincent van Gogh 16 jaar was, in 1869, ging hij werken bij de kunsthandel Goupil in Den Haag. Hij werkte daarna ook bij de filialen van Goupil in Londen en in Parijs.

In 1875 raakte hij steeds meer op zichzelf, leefde in een isolement op een kamer in Londen. Hij nam ontslag bij Goupil in Londen en werd hulponderwijzer in Engeland. Hij bestudeerde de Bijbel en bereidde zich voor op een theologische studie. Hij wilde predikant worden, net als zijn vader.

Hij werd uiteindelijk leken-evangelist in de Belgische mijnstreek. De armoede waarin mensen daar leefden, trof hem zo, dat hij zijn eigen bezittingen weggaf. In 1879 werd hij ontslagen.

Schilderkunst

In de zomer van 1880 werd Vincent van Gogh zich bewust van zijn roeping. Hij wilde kunstschilder worden. Hij maakte schetsen van mijnwerkers en kopieën naar de schilderijen van Millet. Tot 1885 verbleef hij in Brussel, Zundert, Den Haag, Drente en Neunen. Hij kreeg les van Anton Mauve.

Zijn motieven vond hij om zich heen, boeren aan het werk op het land, interieurs met weefgetouwen, en

Hij maakte in 1885 veel portretten van de plaatselijke bevolking, als voorstudies voor zijn “Aardappeleters”. Het kleurpalet was daarin heel donker.

Antwerpen en Parijs

Na de plotselinge dood van zijn vader, vertrok hij in november 1885 naar Antwerpen, en in februari 1886 naar Parijs. Hier werkte hij korte tijd op het atelier Cormon, en maakte daar kennis met de schilders Henri Toulouse-Lautrec en Emil Bernard.

Het zien van het werk van de impressionisten beïnvloedde zijn eigen kleurgebruik. Zijn schilderijen werden lichter van kleur.

Arles

In het voorjaar van 1888 vertrok hij naar het zuiden van Frankrijk. Hij vond een onderkomen in Arles. De kleuren zouden vanaf nu zijn werk domineren. Opvallend is het gebruik van de complementaire kleuren geel en blauw. Het contrast tussen deze twee kleuren komt op veel van zijn schilderijen voor.

In de Provence ontstonden in enkele jaren zijn mooiste werken, als De Zonnebloemen, De oogst, La Berceuse.

Vincent van Gogh wilde een “School van het Zuiden” oprichten, en stelde zijn huis open voor andere kunstenaars om te komen schilderen.

In november 1888 kwam Paul Gauguin bij hem wonen. Ze werkten twee maanden samen, maar het liep uit op een ruzie, waarbij Vincent zijn oor afsneed. Gauguin nam de eerste trein terug naar Parijs.

St. Rémy-en-Provence

Vincent van Gogh leed aan manisch-depressieve periodes. In 1889 liet hij zich vrijwillig opnemen in het Asyl St. Paul in St. Rémy-en-Provence. Zijn schilderijen uit die periode laten een natuur zien, die met golvende lijnen is uitgewerkt. Je ziet de groeikrachten in de natuur aanwezig.

Auvers-sur-Oise

In 1890 vertrok Vincent van Gogh naar Parijs, en reisde door naar Auvers-sur-Oise, waar dokter Gachet woonde, die bevriend was met andere schilders. Hij wilde zich laten behandelen door hem. In Auvers-sur-Oise werkte Vincent Gogh ook verder. Hier ontstonden zijn laatste landschappen. De warme kleuren, het geel en de okers, verdwenen langzamerhand uit zijn schilderijen. De kleur blauw krijgt de overhand.

27 juli 1890

Op 27 juli 1890, tijdens het schilderen in de omgeving van Auvers, verwondde Vincent zichzelf met een pistool. Hij overleed op 29 juli 1890, in bijzijn van zijn broer Theo. Een half jaar later overleed Theo van Gogh, op 21 januari 1891.

Astrologische analyse

In een onderzoek naar het gebruik van vorm en kleur in het werk van beeldende kunstenaars kwam Vincent van Gogh naar voren als een schilder met een bijzonder kleurpalet in zijn schilderijen. Zijn kleurgebruik is een zogenaamd complementair kleurcontrast, dat zijn kleuren die tegenover elkaar staan in de kleurencirkel. Ze vormen, optisch gezien, elkaars “nabeeld”. Ze versterken elkaar. De kleuren die Vincent van Gogh gebruikte, kunnen worden toegeschreven aan de planeten Jupiter (gele okers = warme kleuren) en Saturnus (blauw violet = koude kleuren).

Geboortehoroscoop

Vincent van Gogh werd geboren op 30 maart 1853.

In deze horoscoop zien we een conjunctie tussen Maan en Jupiter, in een driehoek naar Mercurius, maar ook in vierkanten naar Venus en Mars.

Het leven van Vincent van Gogh is een ‘vallen en opstaan’. De ontwikkeling in de deze horoscoop is te zien in de progressie van de Zon over zijn Mercurius, Pluto, Uranus radix en Saturnus radix.

In de prenatale ontwikkeling had Vincent van Gogh conjuncties met Jupiter. De betekenis daarvan wordt hieronder nog verder uitgelegd.

Prenatale ontwikkeling en secundaire progressies

Mijn benadering van astrologie gaat uit van de dynamiek van de opeenvolgende planeetaspecten in de periode vanaf de conceptie tot in de maanden na de geboorte, afhankelijk hoe lang iemand leeft.

In het overzicht van Vincent van Gogh zien we de planeetconjuncties in de prenatale ontwikkeling (links) en de secundaire progressies (midden) en enkele transit (rechts) met biografische bijzonderheden.

Het eerste dat opvalt is de progressieve Zon/Uranus conjunctie voor het jaar 1880/1881, het jaar waarin hij besloot om kunstschilder te worden.

Voor dat jaar 1880/1881 had Vincent van Gogh in zijn prenatale ontwikkeling een zogenaamde “mystieke rechthoek”. Dat aspect zal hem inzicht hebben gegeven in zijn toekomstige levensloop, misschien in een flits van herkenning.

In de tabel zien we de tegenstelling tussen enerzijds de Jupiter conjuncties in zijn prenatale ontwikkeling (gebruik van de kleur geel, en zijn streven van een “School van het Zuiden”) en anderzijds de ingaande conjunctie van progressieve Zon op Saturnus (gebruik van de kleur blauw, en de omstandigheden die niet rooskleurig waren, hij verkocht niks, was financieel afhankelijk van zijn broer Theo, die inmiddels getrouwd was en een eerste kind had, en meer ).

In het verloop van zijn schilderijen zal de kleur blauw de overhand krijgen.

Planeetkwaliteiten

Om de kwaliteiten van Jupiter en Saturnus te kunnen begrijpen kun je kijken naar de resultaten van het onderzoek naar het vorm- en kleurgebruik bij beeldende kunstenaars en naar de esoterisch literatuur. De gegevens daaruit vullen elkaar aan, spreken elkaar niet tegen.

Jupiter, fenomenologisch

Een kwaliteit van Jupiter is te vinden in het kleurgebruik van kunstenaars. Warme kleuren en complementaire kleuren zien we bij veel impressionistische schilders, die vaak conjuncties met Jupiter hebben. Het kleurgebruik bij de impressionisten is bijna altijd zonnig te noemen. Dit kleurgebruik zien we bij Vincent van Gogh vanaf 1886 toen hij in Parijs aankwam. Het kleurgebruik werd nog uitbundiger toen hij in 1888 in het zuiden van Frankrijk ging schilderen.

Er is nog een kwaliteit van Jupiter en dat is de organische vormkwaliteit. Beeldhouwers met een sterk geplaatste Jupiter in hun horoscoop of in een conjunctie, hebben een organische vormentaal. Bij schilders is het vaak de levende natuur als motief.

In het werk van Vincent van Gogh is het zijn manier van schilderen, waarin hij met de penseelvoering de groeikrachten in de natuur lijkt na te bootsen. Alles lijkt te bewegen, zelfs het landschap en de lucht doen mee.

Jupiter, betekenissen

Als je de theosofische en zeker de antroposofische literatuur erop naslaat, wordt Jupiter in verband gebracht met de levende natuur, met de plantenwereld, met de groeikracht, met het levenslichaam van de mens, ook wel etherlichaam genoemd. Als je Jupiter naast Saturnus plaatst, staat Jupiter voor warmte en Saturnus voor koude.

Saturnus, fenomenologisch

De kwaliteit van de planeet Saturnus is te vinden in het kleurgebruik van kunstenaars, een voorliefde voor de kleur blauw. We zien het bij Picasso in zijn Blauwe Periode. Het gebruik van blauw zien we ook bij Chagall, Cézanne, Matisse, Renoir, en Edgar Fernhout en Dora Esser.

Er is nog een kwaliteit van Saturnus die we in het werk van kunstenaars veel tegenkomen, en dat is de aandacht voor vorm, voor abstractie. Een van eerste voorbeelden vond ik bij Picasso en Braque in hun ontwikkeling van het Kubisme. Verder zien we het bij die kunstenaars die abstract zijn gaan werken, als Mondriaan, Jacoba van Heemskerck, Kandinsky, Malewitch, en anderen.

Bij Vincent van Gogh zien we de invloed van Saturnus terug in zijn gebruik van de kleur blauw.

Saturnus, betekenissen

In de theosofische en antroposofische literatuur houdt Saturnus verband met de minerale wereld, de wereld van de kristallen, met vorm en structuur en met temperatuur, met warmte, speciaal koude.

Jupiter en Saturnus samen

Een grotere tegenstelling tussen planeten kun je je niet voorstellen. Conjuncties tussen Jupiter en Saturnus vinden elke 20 jaar plaats. In 1941, 1961, 1981, 2001, 2010/2011 en nu in 2020. Het is altijd een verademing als deze conjunctie weer voorbij is. Mensen die in die tijd geboren zijn, hebben deze conjunctie in hun prenatale ontwikkeling, als geboortestand, of in de secundaire progressies.

De tegenstelling van Jupiter en Saturnus treedt bij Vincent van Gogh op, in zijn prenatale ontwikkeling én in zijn secundaire progressies. We zien de betekenis daarvan in zijn manisch-depressieve periodes. Als het het boek van Jan Hulsker “Van Gogh en zijn weg” erop naleest, had Vincent daar veel last van. Periodes van enorme productiviteit en geestdrift voor zijn “School van het Zuiden” wisselden af met periodes van depressies, ziekte, periodes waarin niets tot stand kwam.

Het drukte zich onder andere uit in zijn kleurgebruik, dat gaandeweg de jaren 1888 tot 1890 veranderde, van de zon overgoten Provençaalse vergezichten tot dieptreurige blauwe noord-Franse landschappen.

Zijn dood in 1890

Op 27 juli 1890 raakte Vincent van Gogh zwaar gewond . Hij was die dag gaan schilderen in de omgeving van Auvers-sur Oise. Hij raakte gewond door een pistoolschot, en wist nog terug te lopen naar zijn verblijf in de herberg van Auvers. Waar hij twee dagen later zou overlijden in bijzijn van zijn broer Theo.

Men is het er niet over eens, hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren. Naar het schijnt had Vincent van Gogh altijd een pistool bij zich om de kraaien weg te jagen. Hij heeft zich daarbij verwondt in de buikstreek, waar hij het wapen tussen zijn broekriem zou hebben gehad. Er is ook een lezing dat hij zou zijn beschoten door een groepje jongens uit het dorp. Men heeft er een heel boek aan gewijd.

Kijken we naar de planeetstanden van die dag, 27 juli 1890, dan is het eigenlijk wel duidelijk. De Maan conjunct Mars duidt op een ongeluk, met fatale afloop.

Deze horoscoop heeft merkwaardig ook een zogenaamde “mystieke rechthoek”. De betekenis daarvan laat zich raden. Een van de opposities in deze rechthoek maakt vierkanten naar Saturnus. Dat lijkt me geen goed voorteken.

Vincent van Gogh overleed twee dagen later, op 29 juli 1890.

Van Gogh Museum, Amsterdam

Een ding heeft Vincent van Gogh wel weten te bereiken, zijn werk is nu voor heel veel mensen toegankelijk geworden, in het tentoonstellen ervan in een eigen museum.

Deze astrologische analyse mag een licht werpen op de betekenis van zijn werk. Het maakt het gehele oeuvre tot een meesterwerk.